Training NICHD interviewprotocol

Feitenonderzoek bij vermoedens van kindermishandeling is binnen de Nederlandse jeugdzorg nog een relatief verwaarloosde basisvaardigheid. Lange tijd was men van mening dat feitenonderzoek (‘waarheidsvinding’) exclusief tot de kerntaak van de politie behoorde in het kader van mogelijke strafrechtelijke vervolging. Inmiddels is duidelijk dat ook om kinderen te kunnen beschermen en om een veiligheidsplan te maken en eventueel een hulpverleningsplan op te stellen, feitelijk inzicht in wat zij hebben meegemaakt noodzakelijk is.

Het belang van een wetenschappelijk onderbouwd interviewprotocol voor kinderen die mogelijk slachtoffer zijn van mishandeling is groot. Kinderen zijn extra kwetsbaar tijdens interviews, bijvoorbeeld omdat zij degene die hen mishandeld heeft willen beschermen. Hun verklaringen zijn soms onvolledig omdat zij onder druk staan om zaken te verzwijgen. Ook kunnen ze veel fouten bevatten omdat zij door suggestieve vragen verklaringen afgeven die niet stroken met wat ze hebben meegemaakt.

Sinds begin 2018 wordt het interview protocol van de National Institute of Child Health and Human Development (NICHD) ingevoerd bij twee Veilig Thuis organisaties (West-Brabant en Zuid-Limburg) in het kader van een project binnen het ZonMw programma Kindermishandeling. Michael Lamb en collega’s (2007) ontwikkelden het NICHD-interviewprotocol voor kinderen met als doel het verkrijgen van zoveel mogelijk accurate informatie. Het NICHD-protocol is niet alleen bedoeld voor het politieverhoor van kinderen in het kader van strafrechtelijk onderzoek; het is ook ontwikkeld om op basis van een zo optimaal mogelijk feitenonderzoek de beste interventie te vinden. Het NICHD-protocol heeft van alle forensische interviewprotocollen de sterkste wetenschappelijke basis voor het verkrijgen van gedetailleerde en accurate informatie (Olafson, 2012). Dit is de reden dat het NICHD-protocol gekozen werd voor het ZonMw project.

Omdat blijkt dat er grote behoefte is aan interviewvaardigheden die de feiten boven water krijgen, hebben we besloten de training in het NICHD-protocol ook buiten het ZonMw project aan te bieden.

De kracht van het NICHD-protocol is dat het rekening houdt met de cognitieve en emotionele ontwikkeling van kinderen met een leeftijd tussen drie en zeventien jaar. Dit wordt onder andere bewerkstelligd door een uitgebreide fase van contactopbouw, training in het episodisch geheugen, en uitleg over het verschil tussen ‘waar’ en ‘niet waar’, voordat het interview over de (vermoedelijke) feiten begint. Het interview eindigt met een neutrale afsluiting.

Verreweg het belangrijkste aspect van het NICHD-protocol is de grondige training in het stellen van open, uitnodigende vragen, en het zoveel mogelijk vermijden van sturende en suggestieve vragen. Deze interviewstrategie heeft bewezen effectief te zijn in het verkrijgen van accurate verklaringen. Het NICHD-protocol is in een groot aantal landen de standaard voor het forensisch kind-interview (o.a. Israël, Schotland). Onderzoekers van de sectie Forensic Psychology van de Universiteit Maastricht (UM) zijn door Dr. David La Rooy opgeleid in het NICHD-protocol en hebben toestemming om NICHD-trainingen in Nederland te geven. Het NICHD-protocol is in geautoriseerde Nederlandse vertaling beschikbaar (de Ruiter e a., 2016).

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat een eenmalige training in een kind-interview onvoldoende is om de kwaliteit van de interviews op langere termijn te waarborgen. Vandaar dat na een driedaagse training, supervisie en feedback over afgelegde interviews nodig is zodat interviewvaardigheden in lijn van het protocol blijven (Cyr e.a., 2012; Lamb e.a., 2002). Dit is de reden dat wij standaard twee terugkomsessies van 3 uur plannen met de deelnemers aan de training.

Het NICHD-protocol is geschikt voor feitenonderzoek naar alle vormen van kindermishandeling (lichamelijk, seksueel, verwaarlozing, conflictscheidingen, etc.). Sommige mensen zijn bezorgd over de mogelijke negatieve gevolgen van het NICHD-interview op het kind. Hierbij moet in aanmerking genomen worden dat er altijd een aanleiding is voor de afname van een interview over mogelijke incidenten van kindermishandeling. Meestal heeft het kind al aan iemand verteld wat er is gebeurd. Het is dan het juiste moment om het kind te interviewen, en ook niet te lang te wachten in verband met mogelijke beïnvloeding van het kind door anderen. Het NICHD-protocol gebruikt bewust een niet-suggestieve, niet-dwingende interviewtechniek, juist met het doel secundaire victimisatie tegen te gaan. Halverwege het inhoudelijke deel van het NICHD-interview is standaard een pauze ingebouwd, waarin de interviewer bepaalt of het nuttig en noodzakelijk is om door te gaan met het interview. Overigens is enige mate van stress bij het kind gerechtvaardigd, als er ernstige feiten aan het licht komen, en daarmee mishandeling in de toekomst voorkomen kan worden. Deze onderwerpen komen allemaal uitgebreid aan bod tijdens de training.

Data en plaats

5, 6 en 7 november 2018

Universiteit Maastricht, Oxfordlaan 55

Docenten

Dr. Henry Otgaar, Brenda Erens, MSc, Prof.dr. Corine de Ruiter

Doelgroep

Medewerkers werkzaam bij Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming, jeugdzorg en andere organisaties waar inzicht in wat kinderen feitelijk hebben meegemaakt van belang is.

Accreditatie

Wordt aangevraagd bij FGzP, NIP/NVO en SKJ.

Kosten

In de training ligt de nadruk op oefenen van interviewvaardigheden. De driedaagse training plus twee aparte dagdelen supervisie en feedback kost € 895,00. U kunt zich aanmelden voor deze training bij Brenda Erens (brenda.erens@maastrichtuniversity.nl). U ontvangt dan nadere informatie over de betaling.

Een week voor de training ontvangt u informatie over een overzicht van de trainingsdagen en een routebeschrijving. Op de training zelf ontvangt u het NICHD-protocol, een scoringshandleiding voor het coderen van interviewvragen en andere materialen. Koffie, thee en een eenvoudige lunch zijn inbegrepen in de trainingskosten. U ontvangt na afloop een factuur.

Het maximale aantal deelnemers aan de training is 12.